Trong quá trình hội nhập kinh tế mạnh mẽ, hoạt động giao lưu buôn bán ngày càng phát triển. Trong đó, nổi bật là hoạt động nhượng quyền thương mại đang diễn ra phổ biến bởi tính chất có lợi đem lại cho cả đôi bên. Để tạo điều kiện cho bạn đọc quan tâm về hoạt động này, công ty Luật Thành Đô giới thiệu bài viết: “Một số hình thức nhượng quyền thương mại phổ biến hiện nay”.

I. CĂN CỨ PHÁP LÝ

– Luật Thương mại 2005.

II. KHÁI NIỆM NHƯỢNG QUYỀN THƯƠNG MẠI (FRANCHISE)

Để nắm được các hình thức nhượng quyền thương mại phổ biến hiện nay, điều đầu tiên cần hiểu khái niệm nhượng quyền thương mại là gì? Luật Thương mại 2005 quy định:

“Nhượng quyền thương mại là hoạt động thương mại, theo đó bên nhượng quyền cho phép và yêu cầu bên nhận quyền tự mình tiến hành việc mua bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ theo các điều kiện sau đây:

1. Việc mua bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ được tiến hành theo cách thức tổ chức kinh doanh do bên nhượng quyền quy định và được gắn với nhãn hiệu hàng hoá, tên thương mại, bí quyết kinh doanh, khẩu hiệu kinh doanh, biểu tượng kinh doanh, quảng cáo của bên nhượng quyền;

2. Bên nhượng quyền có quyền kiểm soát và trợ giúp cho bên nhận quyền trong việc điều hành công việc kinh doanh.

Như vậy, nhượng quyền thương mại có thể hiểu là hoạt động thương mại giữa các đơn vị cụ thể, trong đó, bên nhượng quyền cho phép và yêu cầu bên nhận quyền tự mình tiến hành việc mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ theo các điều kiện được thỏa thuận trước.

Một số hình thức nhượng quyền thương mại phổ biến hiện nay
Một số hình thức nhượng quyền thương mại phổ biến hiện nay

III. CÁC HÌNH THỨC NHƯỢNG QUYỀN THƯƠNG MẠI

Tùy vào mục đích kinh doanh, ngân sách hay các tiêu chí hoạt động mà doanh nghiệp có thể lựa chọn hình thức kinh doanh thương mại phù hợp với mình. Sau đây, công ty Luật Thành Đô đưa ra một số hình thức nhượng quyền thương mại phổ biến hiện nay

3.1. Nhượng quyền thương mại theo khu vực lãnh thổ

Nhượng quyền thương mại theo khu vực lãnh thổ có một số hình thức như sau:

+ Nhượng quyền thương mại trong nước: Là các thương hiệu Việt Nam hiện nay cũng đã bắt đầu phát triển hoạt động nhượng quyền thương mại giữa các doanh nghiệp với nhau. Hoạt động này giúp doanh nghiệp có thương hiệu quảng bá được hình ảnh, thu được lợi nhuận lớn và doanh nghiệp sử dụng thương hiệu tiết kiệm chi phí xây dựng. Ví dụ như thương hiệu AHA Cafe có mặt ở nhiều tỉnh thành như Hà Nội, Hạ Long,…

+ Nhượng quyền thương mại từ Việt Nam ra nước ngoài: Là việc các thương hiệu Việt Nam nhượng quyền ra nước ngoài. Một số các thương hiệu nổi tiếng của Việt Nam nhượng quyền ra nước ngoài phải kể đến như: Thương hiệu phở 24h được đặt, nhượng quyền ở nhiều nước và vùng lãnh thổ: Úc, Hàn Quốc, Hồng Kông, Macao… Hay thương hiệu Cà phê Trung Nguyên cũng được nhượng quyền ra nhiều nước trên thế giới

+ Nhượng quyền thương mại từ nước ngoài vào Việt Nam: Đây là hình thức mà các chủ thương hiệu nước ngoài thực hiện đầu tư vào Việt Nam theo hình thức nhượng quyền. Có thể kể đến một số thương hiệu nổi tiếng như: Lotteria bán, chuyển nhượng cho nhà đầu tư Việt Nam, Cà phê thương hiệu Starbucks, thương hiệu gà ran KFC…

3.2. Nhượng quyền thương mại theo tiêu chí kinh doanh

Căn cứ theo tiêu chí kinh doanh có một số hình thức nhượng quyền thương mại sau:

+ Nhượng quyền phân phối sản phẩm: Đây là hình thức mà người nhượng quyền cho phép người nhận quyền phân phối sản phẩm do mình sản xuất, dịch vụ của mình trong phạm vi khu vực và thời gian nhất định. Tuy nhiên, người nhận quyền chỉ có thể sử dụng biểu tượng, tên nhãn hiệu (trade mark), logo, slogan (khẩu hiệu)… trong các hoạt động kinh doanh và quảng bá. Những ngành công nghiệp sử dụng hình thức nhượng quyền này thường thuộc vào ngành sản xuất thức uống nhẹ, ngành công nghiệp ô tô và xe tải, phụ tùng ô tô, xăng dầu… Ví dụ như: Coca Cola, xe hơi Ford…

+ Nhượng quyền sử dụng công thức kinh doanh hay còn gọi là nhượng quyền kinh doanh: Đây là hình thức nhượng quyền phổ biến nhất. Theo đó, bên nhượng quyền không chỉ cho phép bên nhận nhượng quyền thương mại được phép phân phối các sản phẩm dưới dạng thương hiệu của họ mà còn được chuyển giao kỹ thuật kinh doanh, công thức điều hành quản lý doanh nghiệp và hỗ trợ cho các nhân viên của bên nhận nhượng quyền. Phổ biến thuộc vào các lĩnh vực nhà hàng, quán cafe, trà sữa…

3.3. Nhượng quyền thương mại theo mục tiêu phát triển hoạt động

Ở tiêu chí nhượng quyền thương mại này có thể chia làm các loại như:

Một là, Franchise độc quyền (Master franchise):

+ Đây là hình thức nhượng quyền thương mại có thể nói phổ biến nhất và nhanh nhất trong việc bành phát triển thương hiệu ra nước ngoài. Chủ thương hiệu sẽ chọn và chỉ định một số đối tác nhất định tại quốc gia mà mình muốn đưa thương hiệu đó xâm nhập sâu vào thị trường để làm đối tác mua franchise độc quyền về kinh doanh và phân phối các sản phẩm, dịch vụ của thương hiệu. Đối tác này có thể là một cá nhân hay một công ty, và phạm vi khu vực được độc quyền kinh doanh có thể là một thành phố hay cả một quốc gia.

+ Đồng thời bên nhận quyền sẽ phải chi trả một khoản phí nhượng quyền ban đầu cho bên chuyển nhượng. Nhưng đổi lại họ được quyền chủ động tự mở thêm nhiều các cửa hàng hay bán nhượng quyền lại cho bất kỳ cá nhân, công ty nào khác trong phạm vi khu vực mà họ có thể kiểm soát được.

Hai là, Franchise vùng (Regional franchise):

Đây là hình thức nhượng quyền thương hiệu mà trong đó người mua  sẽ nhận nhượng quyền từ người chủ thương hiệu hoặc người mua master franchise để bán lại cho các người mua franchise nhỏ lẻ (singl-unit franchise) trong vùng (region) với những quy định theo thỏa thuận với công ty nhượng quyền.

Ba là,  Franchise riêng lẻ (single-unit franchise):

+ Hình thức nhượng quyền thương mại này sẽ phù hợp với việc nhượng quyền riêng lẻ áp dụng cho từng đối tác ở nước ngoài và thích hợp đối với các quốc gia cùng nằm trong một khu vực nhất định.

+ Phí franchise thu được không phải chia cho đối tác trung gian nào. Khi lựa chọn chuyển nhượng theo hình thức này, chủ thương hiệu có thể làm việc và kiểm tra được với từng doanh nghiệp nhượng quyền. Tuy nhiên, hình thức này đòi hỏi một guồng máy điều hành quy mô với các khâu như nhân sự, quẩn trị … từ phía chủ thương hiệu. Ví dụ một số thương hiệu như: Lotteria, KFC, Jolibee…

Bốn là, Franchise phát triển khu vực (Area development franchise):

+ Hình thức nhượng quyền theo khu vực này giúp những người nhận quyền được độc quyền về thương hiệu trong một phạm vi và thời hạn nhất định.

+ Đối tác nhận quyền phát triển theo khu vực không được quyền bán lại franchise cho bất kỳ ai, dù là cá nhân, đơn vị, công ty nào.

+ Để được độc quyền trong một khu vực nhất định, người mua franchise phát triển khu vực phải trả một khoản phí franchise ban đầu tương đối cao và phải cam kết phát triển được bao nhiêu cửa hàng/chuỗi cửa hàng theo một tiến độ thời gian thỏa thuận ban đầu. Bên cạnh đó nếu không đáp ứng được thoả thuận trong hợp đồng sẽ mất vị trí độc quyền.

5 lý do nên sử dụng dịch vụ pháp lý của Luật Thành Đô
5 lý do nên sử dụng dịch vụ pháp lý của Luật Thành Đô

Bài viết liên quan: 

Thủ tục đổi tên công ty theo quy định pháp luật 2021

Mở quán ăn nhỏ có phải đăng ký kinh doanh không?

Trên đây là một số tư vấn của công ty Luật Thành Đô về vấn đề: Một số hình thức nhượng quyền thương mại phổ biến biến hiện nay. Nếu có thắc mắc cần được giải đáp hay có nhu cầu sử dụng dịch vụ pháp lý vui lòng liên hệ luật sư công ty Luật Thành Đô.